Kompanija Balkan Gold Ltd. podnela je formalni zahtev Ministarstvu zaštite životne sredine za odobravanje studije procene uticaja na životnu sredinu projekta eksploatacije bora na nalazištu Piskanje. Zahtev se odnosi na planirane aktivnosti na lokaciji kod sela Korlaće, u blizini Baljevca, uz tok reke Ibar, u okviru Raškog okruga. U praksi, odluka o proceduri i obimu procene uticaja može odrediti tempo daljih dozvola i usklađivanje projektnih parametara sa lokalnim prostornim režimima.
Prema podacima iz zahteva, ukupne potvrđene rezerve na ležištu Piskanje iznose 7.139.808 tona. Ležište se nalazi na desnoj obali Ibra i obuhvata više izdvojenih zona mineralizacije, što je relevantno za planiranje tehnologije eksploatacije i faznost radova. Strateški značaj bora u industrijskim lancima dodatno pojačava činjenica da je 2020. godine Erin Ventures identifikovao rezerve borne rude u okolini Piskanji.
Planirana godišnja proizvodnja predviđa 250.000 tona koncentrata kolemanita i uleksita. Ta proizvodna dinamika je projektovana za prvih pet godina eksploatacije, nakon čega se najavljuje proširenje povezano sa izgradnjom postrojenja za proizvodnju borne kiseline. U šestoj godini trebalo bi da započne rad postrojenja kapaciteta 25.000 tona godišnje.
Projektni obuhvat predviđa izvođenje aktivnosti unutar prostora nekadašnjeg kompleksa Ibar rudnika, čime se prema navodima iz zahteva izbegava potreba za preseljavanjem stanovništva. Takav pristup može uticati na način procene uticaja, posebno kada su u pitanju pitanja korišćenja zemljišta, saobraćajnih tokova i upravljanja otpadom tokom eksploatacije i prerade. Eksploatacija je planirana na period od 15 godina.
Razvoj ležišta oslanja se na višedecenijsku geološku osnovu, ali sistematska istraživanja su počela znatno kasnije. Sporadična ispitivanja pedesetih godina dovela su do identifikacije boratnih depozita u području Piskanji, dok su 1987. godine, tokom istraživanja uglja, započeta sistematska geološka merenja koja su rezultirala otkrivanjem ležišta bora. Ovakav sled istraživanja tipičan je za projekte gde se kasnije preciziraju resursi i tehnički parametri.
Balkan Gold je osnovan 2009. godine i u potpunosti je u vlasništvu Boron One Holdings Inc., kanadske kompanije. Kompanija se bavi istraživanjem i razvojem mineralnih sirovina u Srbiji i ima isključiva istražna prava za boratno ležište Piskanje. U okviru projekta, raspodela odgovornosti između nosioca projekta i vlasnika resursa relevantna je za kontinuitet dokumentacije koja se podnosi kroz regulatorne procedure.
Područje ležišta obuhvata dva odvojena boratna depozita: “Pobrđski potok”, koji se nalazi u severozapadnom zaleđu Baljevca i koji je aktivno eksploatisan, kao i “Piskanje” istočno od Baljevca i reke Ibar, koje je planirano za buduću eksploataciju. Razdvajanje depozita može biti važno za planiranje kapaciteta prerade i usklađivanje faza proizvodnje sa infrastrukturom koja se koristi na lokaciji.
Kada je reč o prostornom planiranju, katastarske parcele unutar polja eksploatacije Piskanje nalaze se u nadležnosti prostornog plana opštine Raška. U okviru tog režima definisane su površine namenjene izgradnji i poljoprivredi. Ovakva usklađenost sa prostornim dokumentima često predstavlja ključnu tačku u postupcima procene uticaja.
Geometrija ležišta opisana u zahtevu ukazuje na složenost mineralizacije: na desnoj obali Ibra identifikovano je dvanaest pojedinačnih sočivastih tela rude (lens-shaped ore bodies). Dubine variraju od približno 105 metara do rezervi koje se spuštaju do oko 463 metra, što može imati posledice na izbor metoda eksploatacije, projektovanje radnih zona i planiranje upravljanja materijalom tokom rada. Ministarstvo će kroz proceduru procene uticaja razmatrati kako ove karakteristike utiču na životnu sredinu tokom celog perioda od 15 godina.
